درد قاعدگی یا دیسمنوره چیست؟

دیسمنوره به دردهای شکمی و انقباضات غیرطبیعی رحم گفته می‌شود که معمولاً همزمان با شروع قاعدگی بروز می‌کند.
در دیسمنوره اولیه برخلاف نوع ثانویه، علت پاتولوژیک مشخصی وجود ندارد.
بر اساس مطالعات انجام‌ شده، شیوع این مشکل به‌ویژه در دختران جوان بسیار بالاست و در ایران نیز حدود ۷۰ درصد از بانوان حداقل یک‌بار آن را تجربه کرده‌اند.

درمان‌ های غیر دارویی در دیسمنوره

برای کاهش درد قاعدگی و بهبود علائم، روش‌های زیر در طب ایرانی و سبک زندگی توصیه می‌شود:

1. مدیریت حالات روحی و عصبی

• آرام صحبت کردن
• کاهش تنش‌ های ذهنی
• تمرینات آرام‌سازی و کاهش سرعت در فعالیت‌ های روزمره

2. تنظیم فعالیت بدنی

انجام فعالیت‌ های سبک تا متوسط می‌تواند به کاهش اسپاسم‌ های رحمی کمک کند.

3. مصرف غذاهای با مزاج گرم

پس از این مدت نیز تا بهبود کامل، مصرف خوراکی‌های سردمزاج کاهش یابد.

4. تقویت بدن با غذاهای مفید

غذاهای زیر به تقویت عمومی بدن و کاهش درد کمک می‌کنند:

• سوپ جوجه
• کباب راسته
• سوپ ماهیچه
• زرده تخم‌مرغ نیم‌برشت
• شیره انگور
• زیتون

5. مواد غذایی که باید پرهیز کنید

یک هفته قبل از آغاز قاعدگی از مصرف موارد زیر خودداری شود:

• غذاهای تند
• خوراکی‌ های نفّاخ
• غذا های سرخ‌ کرده
• چای، قهوه و نسکافه

6. مدیریت خواب

• پرهیز از خواب روز
• خودداری از خوابیدن بیش از حد

7. گرم نگه داشتن ناحیه شکم و ران‌ ها

گرم نگه داشتن ناحیه ران‌ ها تا محدوده ناف، می‌تواند از اسپاسم و شدت درد بکاهد.

علل درد قاعدگی از دیدگاه طب ایرانی

در طب ایرانی، درد قاعدگی (دیسمنوره) بیشتر به اختلال در تعادل مزاج و ضعف عملکرد اندام‌های رحمی نسبت داده می‌شود. حکمای طب سنتی بر این باورند که غلبه سردی و رطوبت در ناحیه رحم، تجمع مواد غلیظ و اختلال در جریان طبیعی خون قاعدگی می‌تواند زمینه بروز درد، اسپاسم و انقباضات غیرطبیعی رحم را فراهم کند.

از مهم‌ترین علل درد قاعدگی در طب ایرانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• غلبه سردی در رحم: سردی مزاج رحمی موجب انقباض عروق و افزایش درد در زمان قاعدگی می‌شود.

• ضعف قوای رحمی: کاهش قدرت طبیعی رحم در دفع خون قاعدگی می‌تواند باعث درد و گرفتگی شود.

• غلظت خون و اخلاط: تجمع مواد غلیظ در بدن و اختلال در دفع آن‌ها، از عوامل ایجاد درد و اختلال در قاعدگی محسوب می‌شود.

• انسداد نسبی در مجاری رحمی: در طب ایرانی، اختلال در جریان طبیعی خون قاعدگی یکی از دلایل اصلی بروز درد ذکر شده است.

• تغذیه نامناسب و مصرف غذاهای سرد و دیر‌هضم: این نوع خوراکی‌ها موجب تشدید سردی مزاج و افزایش دردهای رحمی می‌شوند.

• استرس و حالات روحی: تنش‌های عصبی و اضطراب از دیدگاه طب ایرانی می‌توانند موجب افزایش انقباضات رحمی و تشدید درد قاعدگی شوند.

چه زمانی درد قاعدگی نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟

اگرچه درد قاعدگی در بسیاری از موارد به‌ ویژه در دیسمنوره اولیه طبیعی تلقی می‌شود و با تدابیر تغذیه‌ای، اصلاح سبک زندگی و درمان‌ های غیر دارویی قابل کنترل است، اما در برخی شرایط، درد می‌تواند نشانه یک مشکل زمینه‌ای جدی‌ تر باشد و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.

در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:

• درد بسیار شدید و ناتوان‌ کننده که فعالیت‌ های روزمره را مختل می‌کند

• عدم پاسخ درد به روش‌های معمول خانگی یا تدابیر طب سنتی

• شروع ناگهانی دردهای شدید پس از سال‌ها قاعدگی بدون درد

• خونریزی‌های بسیار شدید یا غیرطبیعی در دوران قاعدگی

• درد لگنی که خارج از زمان قاعدگی نیز ادامه دارد

• همراه بودن درد با علائمی مانند تهوع شدید، سرگیجه یا ضعف شدید

• نامنظم شدن سیکل قاعدگی یا تغییر محسوس در الگوی خونریزی

در چنین شرایطی، بررسی تخصصی برای تشخیص علل ثانویه مانند اختلالات هورمونی، اندومتریوز، عفونت‌های لگنی یا مشکلات ساختاری رحم اهمیت زیادی دارد. بنابراین، در کنار بهره‌گیری از تدابیر طب ایرانی، توجه به ارزیابی پزشکی و تشخیص به‌موقع، نقش مهمی در حفظ سلامت بانوان ایفا می‌کند.